BBEMG - Belgian BioElectroMagnetics Group

Belgian BioElectroMagnetics Group

EMV en celdifferentiatie (Weefselresponsen en geactiveerde genen): Activiteitenverslag en publicaties

EMV en celdifferentiatie (Weefselresponsen en geactiveerde genen): Activiteitenverslag en publicaties

2014-2016

M. Hinsenkamp, J.-F. Collard

We naamen een biologische respons waar na blootstelling van verschillende weefsels aan gepulseerde elektrische of elektromagnetische velden met lage frequentie en lage amplitude (beenweefsel van muizenembryo’s in vitro [Hinsenkamp et al., 1982], van kippenembryo’s in vivo [Rooze et al., 1985], en van kwartelembryo’s in vivo [Hinsenkamp et al., 1985b], culturen van humane epidermale explanten in vitro [Hinsenkamp et al., 1997; Collard et al., 2011] en in klinische toepassingen [Hinsenkamp et al., 1984, 1985, 1993]). De precieze reactie ter hoogte van de cellen blijft echter ongekend. Voor elk model werd als biologische respons op de elektromagnetische velden met lage frequentie een verhoogde differentiatie weergevonden ten koste van een verlaagde proliferatie.

Met het oog op de zeer coherente respons van onze verschillende modellen hebben we geprobeerd om het mechanisme dat een rol speelt op celniveau te identificeren via een analyse van de biologische pathways en de potentiële wijzigingen in de celfuncties met gegevens die we hebben verkregen uit de analyse van de wijziging van de genexpressie. Exploitatie van de enorme hoeveelheid gegevens die gegenereerd zijn door de microarray-screeningchip U133 Plus 2.0 is complex (zie Effecten van EMV op keratinocyten), maar deze techniek vormt een van de beste middelen om meer accurate en uitgebreide hypothesen te formuleren met betrekking tot de mechanismen van de biologische effecten van EMV [Collard et al., 2013, 2015; Hinsenkamp et al., 2011, 2015].

Zie ook "Etude des effets d’un courant électrique pulsé de basses fréquences sur les kératinocytes humains" (J.-F. Collard, Proefschrift): http://difusion.ulb.ac.be/.

De "COST Action BM1309 EMF-MED" - het Europees netwerk voor innovatief gebruik van EMV in medische toepassingen. Actieve betrokkenheid van ons laboratorium:

  • J.-F. Collard is de Belgische vertegenwoordiger in het managementcomité van deze COST actie. Hij promoot het nut van de studie van celmechanismen en het belang van de synthese van de huidige kennis.
  • Prof. M. Hinsenkamp is de plaatsvervangende Belgische vertegenwoordiger in het managementcomité van de COST actie.

 

2013-2014

M. Hinsenkamp, J.-F. Collard

Dit jaar hebben we ons toegelegd op de opvolging van de activiteiten die van start zijn gegaan in het kader van het project 2009-2013 (zie onderstaande samenvatting voor verdere informatie).

Voorbije activiteitenverslagen

2009-2013

M. Hinsenkamp *1, J.-F. Collard *1, F. Corazza *2, B. Mertens *3,1, V. Cosmin Lazar *4, Y. Le Priol *5, A. Nonclercq *6

*1 Laboratoire de Recherche en Orthopédie Traumatologie; Hôpital Erasme-ULB, Brussels, Belgium
*2 Laboratory of Hematology, Hôpital Brugman-ULB, Brussels, Belgium
*3 Bio-, Electro- And Mechanical Systems Laboratory (BEAM), Faculté des Sciences Appliq, ULB, Brussels, Belgium
*4 Computational Modeling Lab (CoMo), Department of Computer Science, VUB, Brussels, Belgium
*5 Solution Specialist EMEA, Elsevier
*6 Laboratoires d'Images, Signaux et Dispositifs de Télécommunications" (LIST), groupe Traitement des Signaux. Faculté des Sciences Appliquées, ULB, Brussels, Belgium.

Het doel van dit onderzoek bestaat erin aan te tonen of elektromagnetische velden met een sinusgolfpatroon van 50 Hz een rechtstreeks of onrechtstreeks effect hebben op biologische processen. Op basis van biologische modellen die belangrijke wijzigingen vertonen (o.a. versnelde celdifferentiatie) na blootstelling aan specifieke elektrische en magnetische velden, gemoduleerd in asymmetrische pulstreinen met lage frequenties en amplitudes, gaan we na of het mogelijk is dat bepaalde eigenschappen van deze signalen en hun eventuele biologische effecten gegenereerd worden door de sinusgolf van 50 Hz (1).

Op basis van microarrayscreening proberen we de betrokken biologische mechanismen op celniveau te identificeren. Voor dit onderzoek gebruiken we kweken van keratinocyten die werden geoogst tijdens een abdominoplastie. We analyseren de genexpressies van 38.500 goed gekarakteriseerde menselijke genen met behulp van Affymetrix® -microarraychips. Het toepassen van elektrische en magnetische velden met een uitzonderlijk lage frequentie (ELF), met behulp van platina-elektroden, veroorzaakt een wijziging van de genexpressie. Bepaalde genen die een overexpressie vertonen, zoals DKK1, TXNRD1, ATF3, MME, MACF1(2), BMP-2 spelen een rol in de regeling van de proliferatie en de celdifferentiatie. Zo is BMP-2 een belangrijke proteïne in de differentiatie van osteoblasten (3,4).

Onze resultaten bevestigen onze vorige vaststellingen met een inhibitie van de WNT-pathway. Een verhoging van de expressie van DKK1 is eveneens in overeenstemming met een afnemende celproliferatie en een versnelde celdifferentiatie. SAPK/JNK regelt de expressie van DKK1 die geactiveerd kan worden door verschillende omgevingsfactoren, inflammatoire cytokines en groeifactoren. Een ELF-ontvanger zou deze categorieën kunnen aanvullen (2).

Andere genen, met een later regelstadium, worden geanalyseerd om de eerder verkregen resultaten te bevestigen.

Onlangs zijn nieuwe resultaten voorgelegd aan de Biophysics and Molecular Biology Journal (5). Ze leggen met een driehoekige analysemethode uit dat ELF-stimulatie een aantal natuurlijke celprocessen versnelt. Uit onze resultaten blijkt dat ELF-stimulatie de op- of neerregulatie van een aantal genen versnelt die in normale omstandigheden, zij het trager, deze bijzondere trend volgen (op- of neerregulatie). De in deze studie geïdentificeerde genen zijn betrokken bij de celproliferatie en -differentiatie.

Bij de meest voorkomende leukemie bij kinderen, acute lymfoblastische leukemie (ALL), blijken de concentratie van ß-catenine en de activering van de WNT-pathway verhoogd te zijn. Onze resultaten tonen een volledig tegenovergestelde reactie: de ß-catenine en de WNT-pathway worden geremd door de aanwezigheid van DKK1 (2).

In geen enkel van onze experimentele resultaten namen we een pathologisch effect waar, alleen een versnelling of remming van de normale fysiologische processen.

Zie meer informatie op Effecten van EMV op de keratinocyten.

(1) Hinsenkamp M, Burny F, Donkerwolcke M, Schuind F, Collard JF. Le Laboratoire de Recherche en Orthopédie Traumatologie – LROT. Revue Médicale de Bruxelles. 32(6 Suppl):S16-22 (2011)

(2)Collard, J.-F., Mertens, B. and Hinsenkamp, M. In vitro study of the effects of ELF electric fields on gene expression in human epidermal cells. Bioelectromagnetics, 32:28-36 (2011).

(3)Hinsenkamp, M. and Collard, J.-F. Bone Morphogenic Protein-mRNA upregulation after exposure to low frequency electric field. Int Orthop, 35(10):1577-81(2011).

(4) Hinsenkamp M. Effets des champs électriques et électromagnétiques sur la différenciation cellulaire et leur intérêt en chirurgie orthopédique et traumatologique. Bulletin et Mémoires de l'Académie Royale de Médecine de Belgique. 166 (7-8-9):307-16 (2011)

(5) Collard, J.-F., Lazar C., Nowé A., Hinsenkamp M. Statistical validation of the acceleration of the differentiation at the expense of the proliferation in human epidermal cells exposed to extremely low frequency electric fields. Progress in Biophysics and Molecular Biology, 111(1):37-45. (2013)

2005-2009

M. Hinsenkamp, JF. Collard, P. Bergman, S. Prohoroff, P. Soularue, A. Bogdan

In vitro studie van de effecten van een elektromagnetische veld op de cellulaire gevoeligheid (celdifferentiatie/-proliferatie)

In verschillende biologische modellen wordt na blootstelling aan een specifiek elektrisch of elektromagnetisch veld met lage frequentie en lage amplitude een vermindering van de proliferatie en een inductie van de differentiatie waargenomen. Momenteel gebruiken we kweken van keratinocyten verkregen uit een gedecellulariseerde dermis in een milieu van vloeibare lucht (heel vergelijkbaar met de fysiologische ontwikkeling in vivo). Het elektrisch signaal wordt aangelegd met twee platina-elektroden. Dit groeimodel van epidermis blootgesteld aan een elektrisch veld biedt een vereenvoudigd en duidelijk model om de biologische effecten van de elektromagnetische stimulatie te onderzoeken. Op dit model tonen onze eerste resultaten, voor de gestimuleerde kweek, een vermindering van de groeizone rond de weefselkweken; een betere stratificatie met een toename van het aantal lagen gedifferentieerde cellen en een vermindering van het percentage met [H3]-thymidine gemerkte cellen. Deze resultaten stemmen overeen met een versnelling van de celdifferentiatie, ten nadele van de proliferatie. Na deze resultaten die significante wijzigingen tonen, hebben we met behulp van de microarraytechniek de betrokken biologische mechanismen op cellulair niveau geïdentificeerd dankzij de screening van de genexpressie van 38.500 goedgekende menselijke genen. Het aanleggen van zeer lage frequenties met platina-elektroden op de keratinocyten bevestigt een wijziging van de genexpressie. Sommige van deze genen met verhoogde expressie (p = 0,05 en= 2 Fold changement (FC) = -2), spelen effecief een rol in de regulatie van de proliferatie en de differentiatie.

De verhoging van de DKK1-expressie (Dickkopf homolog 1) (FC = 4,42 en p = 0,01), die een remmende werking heeft op de biologische Wnt pathway, komt overeen met een vermindering van de celproliferatie en de inductie van de celdifferentiatie. De biologische SAPK/JNK pathway reguleert de DKK1-expressie en wordt geactiveerd door diverse omgevingsgebonden stressfactoren, de inflammatoire cytokinen en de groeifactoren. Een ELF-receptor zou aan deze lijst kunnen worden toegevoegd. De onderexpressie (FC = -2,66 en p = 0,008) van MACF1 (Microtubule-Actin Reticulation Factor 1) speelt ook een rol in de Wnt pathway en de inductie van de celdifferentiatie. Deze resultaten werden ook vergeleken met de literatuur over de genexpressie bij acute lymfoblastische leukemie waar tegenovergestelde resultaten worden waargenomen.

Zie meer informatie op Effecten van EMV op de keratinocyten.

2001-2005

M. Hinsenkamp & Z. Batarilo

Dit onderzoek heeft tot doel na te gaan of sinusoïdale elektromagnetische velden met een frequentie van 50 Hz een rechtstreeks of onrechtstreeks effect hebben op biologische processen. Op grond van biologische modellen die wijzen op significante wijzigingen (bijv. een versnelling van de cellulaire differentiatie) na blootstelling aan bepaalde gemoduleerde en asymmetrische elektrische of elektromagnetische signalen met lage frequentie en lage amplitude, hebben wij onderzocht of bepaalde kenmerken van deze velden en hun biologische effecten geïnduceerd konden worden door een sinusoïdale golf van 50 Hz.

Onze strategie omvat drie verschillende onderzoeksassen die, door vergelijking, de eventuele receptoren en de betrokken biologische mechanismen zouden kunnen identificeren:

  • De beschrijving en karakterisering van de weefselrespons op een specifiek magnetisch veld.
  • Het identificeren van het cellulaire mechanisme gestimuleerd door het elektromagnetische signaal en het opzoeken van een "cellulaire receptor".
  • De classificatie van de fysische kenmerken van elektromagnetische velden.

Een reeks genen die een specifieke rol spelen in de cellulaire differentiatie en proliferatie, de "bescherming" van cellen of van de eiwitsynthese, werden aangetoond. Moleculen zoals MAPK, kataninen, integrinen, transglutaminasen zouden in ons toekomstig onderzoek geanalyseerd moeten worden met behulp van een nieuwe Affymetrix-chip die 38.500 genen kan analyseren.

Onze studies hebben aangetoond dat de wijziging van bepaalde kenmerken van elektromagnetische velden een significant effect hebben op de biologische respons. De driedimensionale analyse van de distributie van potentialen en stromen van elk signaal kan gebruikt worden om een verband vast te stellen tussen de elektrische kenmerken en een bepaalde biologische respons maar ook om dezelfde biologische respons te reproduceren met verschillende signalen naargelang van de oriëntatie en de positie in de ruimte. Deze analyse zou toegepast kunnen worden op andere biologische experimenten en zou de synergie tussen verschillende teams van BBEMG kunnen verbeteren door het vergelijken van de precieze kenmerken van het elektrische veld waaraan de biologische modellen lokaal zijn blootgesteld.

Zie meer informatie op Effecten van EMV op keratinocyten.
Zie meer informatie op Effecten van EMV op de beenderen.

 

1999-2000

M. Hinsenkamp

De resultaten wezen tot dusver op een versnelde differentiatie van humane keratinocyten na blootstelling aan het specifieke complexe asymmetrische ladingsgebalanceerd signaal. Modifications of some characteristics of this specific signal produce different results on cell growth and differentiation. Voor het complexere elektrisch-veldpatroon bevestigen recente resultaten de effecten op celdifferentiatie door een verhoogde synthese van Fibroblast Growth Factor (FGF).

Op hetzelfde biologische model is een nieuw protocol gestart dat de genexpressie op mRNA onderzoekt, om zo de celmechanismen te bestuderen die betrokken zijn in de EM signaaltranscriptie. De resultaten zijn nog niet beschikbaar.

Zie meer informatie op Effecten van EMV op keratinocyten.
Zie meer informatie op Effecten van EMV op de beenderen.

Publicaties

Publicaties in het kader van de activiteiten van de BBEMG

Boeken

Hinsenkamp M.
Contribution à l'étude des facteurs physiques influençant la consolidation osseuse.
Mémoire ayant reçu le Prix du Concours Ordinaire 1994-1995 de l'Académie Royale de Médecine de Belgique, 86 pages, 1995.

Hinsenkamp M., Rooze M.
Current concepts in bioelectromagnetics.
Elsevier Sequoia, Lausanne, 345 pages, 1993.

Hinsenkamp M., Burny F.
Electromagnetic stimulation of bone growth and repair.
Munksgaard, Copenhagen, 92 pages, 1982.

Andersen J.B., Borrell J., Chiabrera A., D'inzeo G., Hinsenkamp M., Leal J., Miro L., Nieto Sampedro M., Rozzell T., Veyret B.
The European bioelectromagnetic center.
Spanish Ministry of Health, Servicio Editoriales, Madrid, 212 pages, 1993.

Hinsenkamp M.
Stimulation électromagnétique de l'ostéogénèse et de la consolidation des fractures.
Académie Royale de Belgique, Classe des Sciences, Bruxelles, 336 pages, 1993.

Burny F., Herbst E., Hinsenkamp M.
Electric stimulation of bone growth and repair.
Springer Verlag, Berlin, Heidelberg, New-York, 94 pages, 1978.

Artikels gepubliceerd in wetenschappelijke tijdschriften

 Collard JF, Hinsenkamp M.
Cellular processes involved in human epidermal cells exposed to extremely low frequency electric fields.
Cellular Signalling, 27(5):889-898, 2015.
http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/25683910

Collard J.-F., Lazar,C., Nowé A., & Hinsenkamp M.
Statistical validation of the acceleration of the differentiation at the expense of the proliferation in human epidermal cells exposed to extremely low frequency electric fields.
Progress in Biophysics and Molecular Biology, 111(1):37-45, 2013.
http://dx.doi.org/10.1016/j.pbiomolbio.2012.12.004

Hinsenkamp M.
Effets des champs électromagnétiques sur la différenciation cellulaire et son intérêt en chirurgie orthopédique et traumatologique. 
Bulletin et Mémoires de l'Académie Royale de Médecine de Belgique. 166 (7-8-9):307-16, 2011.

Hinsenkamp M., Burny F., Donkerwolcke1 M., Schuind F., Collard J.F.
Le Laboratoire de Recherche en Orthopédie Traumatologie – LROT
Rev. Med. Brux., 32(S6):S16-S22, 2011.

Hinsenkamp M, Collard JF.
Bone Morphogenic Protein--mRNA upregulation after exposure to low frequency electric field. 
Int Orthop, 35(10):1577-81, 2011.

Collard, J.-F., Mertens, B. & Hinsenkamp, M.
In vitro study of the effects of ELF electric fields on gene expression in human epidermal cells.
Bioelectromagnetics, 32:28-36, 2011.

Hinsenkamp M.
Les Champs électromagnétiques.
In : « La science face au défi du paranormal », (Ed. J. Dommanget), Quorum, Gerpinnes : 163-169, 1999.

Hinsenkamp M., Jercinovic A., Heenen M., De Graef Ch., Wilaert Ch.
Effects of alternating electrical current on keratinocytes in vitro (AC).
Bioelectromagnetics, 18: 250-254, 1997.

Jercinovic A., Hinsenkamp M., Wilaert F., De graef Ch., Heenen M., Goldschmidt D.
Effects of direct constant current on keratinocytes in vitro (DC).
Bioelectroch. Bioener., 39 (2): 209-214, 1996.

Hinsenkamp M.
Influence des facteurs physiques sur la consolidation osseuse.
Bulletin et mémoires de l'Académie Royale de Médecine de Belgique, 151 (12): 517-526, 1996.

Hinsenkamp M.
15 Years Experience in electromagnetic stimulation of bone growth and repair.
J. Jpn. Bioelect. Res. Soc., 8: 1-10, 1994.

Hinsenkamp M.
Clinical studies of the effects of electromagnetic fields on bone tissues.
Cost 244: Biomedical effects of electromagnetic fields. (Ed.: Simunic D.) EU. DG XII: 114-119, 1994.

Hinsenkamp M., Hauzeur J.P., Sintzoff S. Jr.
Preliminary results in electromagnetic field treatment of osteonecrosis.
Bioelectroch. Bioener., 30: 229-235, 1993.

Hinsenkamp M., Heenen M., Dierickx M., Lifschitz L.
Effects of electrical stimulation on wound healing.
Final report contract EC n ° CI1-0348-B, complementary to: CI1-0349-YU: pp. 46, 1993.

Tavernier A., Dierickx M., Hinsenkamp M.
Tensors of dielectric permittivity and conductivity of in vitro human derms and epiderms.
Bioelectroch. Bioener., 30: 65-72, 1993.

Debouck c., Rooze m., Hinsenkamp M.
Effect of electromagnetic field amplitudes on quail embryos: preliminary results.
Bioelectroch. Bioener., 30: 189-193, 1993.

Hinsenkamp M., Hauzeur J.P., Sintzoff S.
Results in electromagnetic fields (EMF) treatment of osteonecrosis.
In: "Bone Circulation and Vascularization in normal and pathological conditions".
Eds: A. Schoutens, J. Arlet, J. Gardeniers, S. Hughes, Plenum: 331-336, 1993.

Andersen B., Borrell J., Chiabrera A., D'inzeo G., Hinsenkamp M., Leal J., Miro J., Nieto Sampedro M., Rozzel T., Veyret B., Bersani F., Rooze M., Semm P.
The European Bioelectromagnetic Center.
Spanish Ministry of Health, Servicio Editoriales, Madrid: pp. 212, 1993.

Hinsenkamp M.
Stimulation électromagnétique de la croissance et de la consolidation osseuse.
Thèse d'Agrégé de l'Enseignement Supérieur de l'U.L.B.: pp. 381, 1990.

Hinsenkamp M., Rooze M.
Traitements par champs électromagnétiques pulsés: indications et limites.
In: "Enseignement Postuniversitaire 1986", Pub. U.L.B.: 105-111, 1986.

Hinsenkamp M., Lheureux Ph., Martins D.
Transmembrane Na/K exchanges under electromagnetic fields. Preliminary study on human erythrocytes.
Reconstr. Surg. Traumat., 19: 63-69, 1985.

Hinsenkamp M., Rooze M., Noorbergen M., Tuerlinckx B., Coussaert E.
Topography of EM exposure and its relationship to biological effects on tissues.
In: "Interactions between electromagnetic fields and cells", (Eds.: Chiabrera A., Nicolini C. and Schwan H.), Plenum Press: 557-567, 1985.

Hinsenkamp M., Ryaby J., Burny F.
Treatment of non-union by pulsing electromagnetic field: European multicenter study of 308 cases.
Reconstr. Surg. Traumat., 19: 147-151, 1985.

Hinsenkamp M., Schoutens A.
Evolution of radionuclide scintimetry of non-unions treated by electromagnetic stimulation. Preliminary study.
Reconstr. Surg. Traumat., 19: 113-117, 1985.

Hinsenkamp M., Tuerlinckx B., Rooze M.
Effect of ELF fields on bone growth and fracture repair.
In: "Biological effects and dosimetry of static and ELF electromagnetic fields", (Eds.: Grandolfo M., Michaelson S. and Rindi A.), Plenum Press: 441-476, 1985.

Rooze M., Hinsenkamp M.
In vivo modifications induced by electromagnetic stimulation of chicken embryos.
Reconstr. Surg. Traumat., 19: 87-92, 1985.

Tuerlinckx B., Boido M., Hinsenkamp M.
Analysis of the electromagnetic fields caused by bone growth stimulators. A boundary-element simulation program.
Reconstr. Surg. Traumat., 19: 3-18, 1985.

Hinsenkamp M.
Electromechanical hypothesis of bone demineralization in weightlessness.
In: "The Gravity Relevance of Bone Mineralisation Processes". ESA.SP-203: 53-58, 1984.

Hinsenkamp M., Burny F., Donkerwolcke M., Coussaert E.
Electromagnetic stimulation of fresh fractures treated with Hoffmann external fixation.
Orthopedics 7: 411-416, 1984.

Hinsenkamp M.
Die Behandlung von Falschgelenkbildung mit der elektromagnetischen Stimulation.
Extracta Orthop. 6: 13-29, 1983.

Hinsenkamp M.
Mechanical mediator of bone demineralization in weightlessness: a biolectromagnetic hypothesis.
In: "Space Physiology", CEPADUES Ed.: 247-253, 1983.

Hinsenkamp M., Rooze M.
Morphological effect of electromagnetic stimulation on limb skeleton of the new born mouse.
Acta Orthop. Scand., Suppl. 196: 39-50, 1982.

Dierickx M., Hinsenkamp M., Rybowski L., Burny F.
Electromagnetic and electric field configuration produced by two coils.
Acta Orthop. Scand., Suppl. 196: 19-38, 1982.

Rooze M., Hinsenkamp M.
"In vitro" histochemical modifications induced by electromagnetic stimulation.
Acta Orthop. Scand., Suppl. 196: 51-62, 1982.

Pegoff S., Georges B., Rybowski L., Dierickx M., Hinsenkamp M., Burny F.
Application of the Z transform to biological impedance measurements.
Acta Orthop. Scand., Suppl. 196: 15-18, 1982.

Georges B., Pegoff S., Rybowkski L., Wynan R., Fontana A., Dierickx M., Hinsenkamp M., Burny F.
Electrochemical study of electrodes behavior during bioelectric impedance measurements.
Acta Orthop. Scand., Suppl. 196: 9-14, 1982.

Chiabrera A., Hinsenkamp M., Pilla A., Nicolini C.
Electrochemical information transfer from cell surface to chromatin under electromagnetic exposure.
In: "Chromatin structure and function" part B, (Ed.: Nicolini C.), Plenum Press, NATO Advanced Study Institutes Series, Serie A, 21: 811-840, 1979.

Chiabrera A., Hinsenkamp M., Pilla A., Ryaby J., Ponta D., Belmont A., Beltrame F., Grattarola M., Nicolini C.
Cytofluorometry of electromagnetically controled cell dedifferentiation.
J. Histochem. Cytochem., 27: 375-381, 1979.

Rooze M., Hinsenkamp M.
Effet de la Stimulation électromagnétique sur l'ostéogénèse.
Acta Orthop. Belg., 45, 587-594, 1979.

Hinsenkamp M., Bourgois R., Bassett C.A.L., Chiabrera A.,Burny F., Ryaby J.
Electromagnetic stimulation of fracture repair. Influence on healing of fresh fractures.
Acta Orthop. Belg., 44: 671-698, 1978.

Hinsenkamp M., Burny F., Donkerwolcke M., Dierickx M.
Modifications of electric potentials of the pins of Hoffmann's "fixateur externe" during fracture healing.
Acta Orthop. Belg., 44: 732-737, 1978.

Hinsenkamp M., Burny F., Jedwab J., Bourgois R.
Corrosion of implants during electric stimulation of fracture healing.
In: "Stimulation of Bone Growth and Repair", Eds. Burny F., Herbst E. and Hinsenkamp M. Eds., Springer Verlag, Heidelberg: 77-83, 1978.

Hinsenkamp M., Chiabrera A., Ryaby J., Pilla A., Bassett C.A.L.
Cell behaviour and DNA modification in pulsing electromagnetic fields.
Acta Orthop. Belg., 44: 636-650, 1978.

Wollast R., Hinsenkamp M., Burny F.
Physicochemical effect of an electric potential on bone growth.
In: "Stimulation of Bone Growth and Repair", Eds. Burny F., Herbst E. and Hinsenkamp M., Springer Verlag, Heidelberg: 29-33, 1978.

de Fraiteur M., Dubois T., Hinsenkamp M., Rybowski L., Dierickx M., Donkerwolcke M., Burny F.
Impedance of living tissues. Proposal for equivalent circuits.
Acta Orthop. Belg., 44: 651-658, 1978.

Dierickx M., Rybowski L., Hinsenkamp M., Burny F.
Electromagnetic Phenomena.
Acta Orthop. Belg., 44: 615-635, 1978.

Other publication fields

 Hinsenkamp M., Collard J.-F.
Growth factors in orthopaedic surgery: demineralized bone matrix versus recombinant bone morphogenetic proteins.
International Orthopaedics, 39(1):137-47, 2015.

Hinsenkamp M., Mathieu F., Claus W., Collard J.F., de Maertelaere V.
Effects of physical environment on the evolution of Kashin-Beck disease in Tibet.
International Orthopaedics, 33(5): 1085-1088, 2009.

Hinsenkamp M., Burny F.
Hommage à Robert de Marneffe (1919-2007).
Rev. Chir. Orthop., 95(1): 92-93, 2009.

Malaisse F., Lognay G., Haubruge E., De Kessel A., Delcarte E.,
Wathelet B., Van Damme P., Begaux F., Chasseur C., Drolkar P.,
Goyens P., Hinsenkamp M., Leteinturier B., Mathieu F., Rinchen L., Van Marsenille C., Wangdu L., Wangla R.
The alternative food path or the very little diversified diet hypotheses.
In: "Big Bone Disease", (Eds. Malaisse F., Mathieu F.), Presse Agro de Gembloux, pp. 105-130, 2008.

Mathieu F., Rinchen L., Wangdu L., Begaux F., Suetens C., Demartelaer V., Hinsenkamp M.
Physical Therapy Study.
In: "Big Bone Disease", (Eds. Malaisse F., Mathieu F.), Presse Agro de Gembloux, pp. 61-63, 2008.

Hinsenkamp M., Mathieu F., Begaux F., Sandrup T., Stallenberg B.
Radiological Study.
In: "Big Bone Disease", (Eds. Malaisse F., Mathieu F.), Presse Agro de Gembloux, pp. 57-59, 2008.

Mathieu F., Suetens C., Begaux F., Rinchen L., Wangdu L., De Martelaer V., Hinsenkamp M.
Clinical Study.
In: "Big Bone Disease", (Eds. Malaisse F., Mathieu F.), Presse Agro de Gembloux, pp. 51-56, 2008.

Mathieu F., Hinsenkamp M.
Kashin-Beck Disease.
In: "Big Bone Disease", (Eds. Malaisse F., Mathieu F.), Presse Agro de Gembloux, pp. 11-18, 2008.

Guerroudj M., de Longueville J.C., Rooze M., Hinsenkamp M., Feipel V., Schuind F.
Biomechanical Properties of Triceps Brachii Tendon after In Vitro stimulation of different posterior surgical approaches.
J. Shoulder Elbow Surg., 16(6): 849-853, 2007.

Hinsenkamp M.
Introduction
In: "75th Anniversary Book of SICOT" (Ed: Sorbie C.), 9-11, 2005.

Baillon R., Batarilo Z., Hinsenkamp M., Rooze M.
Validation d'une méthode de mesure de l'enfoncement d'un implant fémoral cimenté.
Rev. Chir. Orthop., 90(3): 232-240, 2004.

Gangji V., Hauzeur J.P., Schoutens A., Hinsenkamp M., Appelboom Th., Egrise D.
Abnormalities in the Replicative Capacity of Osteoblastic Cells in the Proximal Femur of Patients with Osteonecrosis of the Femoral Head.
J. Rheumatol, 30: 348-351, 2003.

Egrise D., Holy X., Hinsenkamp M., Begot L., Schoutens A., Bergmann , Zerath E.
Protracted systemic changes in bone biology after segmented unloading in the rat .
Calcified Tissue Int., 73(1), 56-65, 2003.

Hinsenkamp M., Ryppens F., Begaux F. et al
The Anatomical Distribution of Radiological Abnormalities in Kashin-Beck Disease in Tibet.
In: Year Book of Diagnostic Radiology 2002 (Ed. Anne G. Osborn), Mosby: 185-187, 2002.

Pasteels J.L., Liu Fu-De, Hinsenkamp M., Rooze M., Mathieu F., Perlmutter N.
Histology of Kashin-Beck Lesions.
International Orthopaedics, 25(3): 151-153, 2001.

Mathieu F., Begaux F., Suetens C., De Martelaer V., Hinsenkamp M.
Anthropometry and clinical features of Kashin-Beck disease in central Tibet
International Orthopaedics, 25(3): 138-141, 2001.

Mathieu F., Suetens C., Begaux F., De Martelaer V., Hinsenkamp M.
Effects of physical therapy for patients suffering from Kashin-Beck disease in Tibet.
International Orthopaedics, 25(3): 191-193, 2001.

Hinsenkamp M,. Rippens F., Begaux F., Mathieu F., De Maertelaer V., Lepeire M., Rooze M., Haubruge E., Chasseur C., Stallenberg B.
Anatomic distribution of radiographic abnormalities in Kashin-Beck disease.
International Orthopaedics, 25(3): 142-146, 2001.

Haubruge E., Chasseur C., Debouck C., Begaux F., Suetens C., Mathieu F., Michel V., Gaspar C., Rooze M., Hinsenkamp M., Gillet P., Nolard N., Lognay G.
Mycotoxins prevalence in KBD.
International Orthopaedics, 25(3): 159-161, 2001.

Hinsenkamp M.
Editorial: Kashin-Beck Disease.
International Orthopaedics, 25(3): 133, 2001.

Vico L., Hinsenkamp M., Jones D., Marie P., Zallone A., Cancedda R.
Osteobiology, strain and microgravity. Part II: studies at the tissue level.
Calcified Tissue Int., 68(1): 1-10, 2001.

Hinsenkamp M., de Longueville J.C., Burny F.
Bone formation and resorption studies in microgravity.
In: Microgravity I, (Eds. OSTC): 143-149, 2001.

Hinsenkamp M.
Kashin-Beck disease.
Guest Editorial in : « Orthopaedics Today», 3(6) : 3-6, 2000.

Marie P., Jones D., Vico L., Zallone A., Hinsenkamp M., Cancedda R.
Osteobiology, strain and microgravity. Part I: Studies at the cellular level.
Calcified Tissue Int., 67(1) : 2-9, 2000.

Liu F., Wang Z., Hinsenkamp M.
Knee osteotomy in 195 advanced cases of Kashin-Beck disease.
Int. Orthop., 22: 87-91, 1998.

Panda M., Ntungila N., Kalunda M., Hinsenkamp M.
Treatment of chronic osteomyelitis using the Papineau technique.
Int. Orthop., 22: 37-40, 1998.

Share on Facebook

Laatste update op 23/12/2016

Zie ook...

Health

Gezondheid

Na ongeveer 40 jaar onderzoek naar de effecten 50 Hz EMV op de gezondheid zijn de resultaten nog steeds onbeslist. Zie een overzicht van recent onderzoek.

Problematiek van gezondheid risico's >>
Hypersensitivity

Elektromagnetische hypergevoeligheid

Wat mensen hebben een brede waaier aan niet-specifieke klachten en symptomen die zij toeschrijven aan elektriciteit of EMV. Dit resulteert in verschillende gradaties van ongemak en gezondheidsklachten. (...)

Elektromagnetische hypergevoeligheid >>